Pumpkin-Kabocha

ฟักทอง (Pumpkins (ทอง), Kabocha (เขียว)) เป็นพืชชนิดหนึ่ง มักจัดเป็นพวกผัก เนื่องจากนิยมนำมาเป็นส่วนประกอบในอาหาร แต่ก็ยังนำไปทำของหวานเป็นอาหารว่างได้ด้วย ปกติฟักทองเมื่อแก่จัดจะมีสีเหลืองอมส้ม เป็นพืชมีเถา ปลูกได้ทั่วไปทั้งในเขตร้อนและเขตหนาว ในทางพฤกษศาสตร์ จัดอยู่ในสกุล Cucurbita วงศ์ Cucurbitaceae ถือว่าเป็นพืชดั้งเดิมของโลกตะวันตก

ฟักทอง มีชื่อพื้นเมืองอื่นอีก เช่น มะฟักแก้ว ฟักเขียว มะฟักข้าวเหนียว (เหนือ) น้ำเต้า (ใต้) มะน้ำแก้ว (เลย) หมักคี้ส่า (กะเหรี่ยง - แม่ฮ่องสอน) หมักอื้อ (ปราจีนบุรี)

ในประเทศตะวันตก นิยมนำฟักทองมาเจาะเป็นช่อง มีจมูก ตา แล้วใส่เทียน หรือดวงไฟข้างในเพื่อฉลองในวันฮาโลวีน เรียกว่า “แจคโอแลนเทิน” (Jack-o'-lantern pumpkin)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์: ฟักทองเป็นไม้เถาเลื้อยไปตามดิน ลำต้นแข็งปานกลาง มีมือสำหรับยึดเกาะ 3-4 แขนง ลำต้นอวบน้ำ ใบเดี่ยวรูปห้าเหลี่ยม ขอบใบหยัก เว้าเป็นแฉกตื้นๆ ปลายใบมน มีขนทั้งสองด้าน ดอกเดี่ยวออกตามง่ามใบ ดอกตูมปลายแหลม ดอกตัวผู้และตัวเมียอยู่บนต้นเดียวกัน ดอกมีสีเหลืองอมส้มรูปกระดิ่ง ผลฟักทองมีด้วยกันหลายลักษณะ บางครั้งเป็นผลเกือบกลมก็มี แต่โดยทั่วไปเป็นรูปทรงกลมแป้น ผิวขรุขระเล็กน้อย เมื่อยังดิบเนื้อค่อนข้างแข็ง เนื้อสีเหลืองหรือเหลืองอมเขียว หรือสีส้มเข้ม ตรงกลางฟูพรุน เมล็ดมีจำนวนมาก มีรูปร่างแบน นอกจากเนื้อของผลฟักทองจะใช้เป็นอาหารแล้ว เมล็ดฟักทองก็ใช้เป็นอาหารว่างได้ด้วย

คุณค่าทางโภชนาการ: เนื้อฟักทองมีวิตามินเอสูงมาก ส่วนที่กินได้ 100 กรัม มีวิตามินเอ 2,458 I.U. มีฟอสฟอรัส แคลเซียม วิตามินซี แป้ง เบต้าแคโรทีน โปรตีน และอื่นๆ ใบอ่อนมีวิตามินสูงเท่ากับในเนื้อ และมีแคลเซียมและฟอสฟอรัสสูงกว่าในเนื้อ ดอกมีวิตามินเอ แคลเซียม ฟอสฟอรัส และวิตามินซีเล็กน้อย เมล็ดมีน้ำมัน แป้ง ฟอสฟอรัส โปรตีน วิตามิน

สรรพคุณและการใช้ประโยชน์

ฟักทองมีกากใยสูง อุดมด้วยวิตามินเอและสารต่อต้านการผสมกับออกซิเจนกับเกลือแร่ และมี “กรดโปรไพโอนิค” กรดนี้ทำให้ทำให้เซลล์มะเร็งให้อ่อนแอลง ในเนื้อฟักทองมีแคโรทีนและแป้ง ยอดอ่อน ใช้แกงกับเห็ดไข่เหลือง เห็ดไข่ขาวหรือเห็ดโคน แกงแคร่วมกับผักชนิดต่างๆ หรือผัดกับไข่ ลูกอ่อนแกงกับหน่อไม้ยอดอ่อน, ผลอ่อน นึ่งรับประทานเป็นผักจิ้มกับน้ำพริก ผลแก่ แกงบวด ผัดกับไข่ ทำขนมบวชชี ใช้แต่งสีขนมเช่น ขนมฟักทอง ลูกชุบ โดยนำเนื้อนึ่งสุกมายีกับแป้งหรือถั่วกวน

ใช้เป็นยา: เมล็ดขับพยาธิตัวตืด ขับปัสสาวะ และบำรุงร่างกาย ราก บำรุงร่างกาย แก้ไอ ถอนพิษของฝิ่น น้ำมันจากเมล็ด บำรุงประสาท เยื่อกลางผล แก้ฟกช้ำ แก้ปวดอักเสบ

น้ำฟักทอง

ส่วนผสม:

เนื้อฟักทองนึ่งสุก  1  ถ้วย

น้ำสะอาด  3  ถ้วย

น้ำตาลทราย  100  กรัม

เกลือป่น

วิธีทำ:

ปอกเปลือกฟักทอง นึ่งให้สุก ใส่เครื่องปั่น เติมน้ำ ปั่นให้ละเอียด เทใส่ภาชนะนำไปตั้งไฟ เติมน้ำตาลทราย เกลือป่น ชิมรสตามใจชอบ กรองด้วยผ้าขาวบาง เทใส่หม้อตั้งไฟพอเดือด ยกลง เทใส่ขวด จะได้น้ำฟักทองสีเหลือง มีรสหวานมัน

ข้อมูลอ้างอิง: หนังสือเคล็ดวิธี...กินอย่างไร? ไร้โรคภัย